Ministerstwo Rozwoju i Technologii opublikowało ustawowy przegląd funkcjonowania fundacji rodzinnej. Dane pokazują dynamiczny rozwój tego rozwiązania, ale też wskazują obszary wymagające interwencji legislacyjnej.
Skala zjawiska
Zainteresowanie instytucją przekroczyło pierwotne założenia projektodawców. Liczba wniosków o rejestrację wzrosła z 917 w 2023 r. do 5497 w 2025 r., co doprowadziło do istotnego wzrostu zaległości w sądzie rejestrowym w Piotrkowie Trybunalskim (obecnie ok. 3900 spraw oczekujących na rozpoznanie).
Równolegle rośnie skala dochodów zwolnionych z opodatkowania w ramach fundacji: z ok. 5,4 mld zł w 2023 r. do 15,3 mld zł w 2025 r. Ministerstwo Finansów szacuje, że przy opodatkowaniu tych dochodów na zasadach ogólnych (stawka 19%) budżet państwa uzyskałby w 2025 r. dodatkowo ok. 2,9 mld zł.
Zidentyfikowane ryzyka
Analiza wykazała, że w ok. 44% fundacji krąg fundatorów pokrywa się z kręgiem beneficjentów, co stawia pytanie o realizację celu sukcesyjnego w tych przypadkach. Dodatkowo w 82% zaraportowanych schematów podatkowych z udziałem fundacji rodzinnej organy podatkowe stwierdziły spełnienie kryterium głównej korzyści podatkowej, a Szef KAS wydał 77 opinii o uzasadnionym przypuszczeniu unikania opodatkowania.
Proponowany kierunek zmian
Ministerstwo rekomenduje m.in.:
- odejście od zwolnienia podmiotowego na rzecz zwolnienia przedmiotowego, obejmującego wyłącznie ściśle określone kategorie przychodów,
- wprowadzenie trzyetapowego modelu opodatkowania (wniesienie aktywów, bieżąca działalność, wypłata świadczeń),
- objęcie fundacji rodzinnych reżimem CFC oraz exit tax,
- doprecyzowanie zasad dotyczących działalności gospodarczej i reprezentacji fundacji,
- integrację rejestru fundacji rodzinnych z Krajowym Rejestrem Sądowym.
Przegląd potwierdza, że fundacja rodzinna cieszy się realnym zainteresowaniem przedsiębiorców, jednocześnie sygnalizując potrzebę uszczelnienia przepisów podatkowych, aby preferencje pozostały skierowane do podmiotów faktycznie realizujących cele sukcesyjne.
